Artykuł

Piękna w ciąży

Pregnant woman posing near the lake

Młoda kobieta, która spodziewa się dziecka, zadaje swojej położnej wiele pytań, związanych nie tylko ze zdrowiem swoim i dziecka, ale także dotyczących codziennej pielęgnacji ciała. Nie jesteś pewna, czy można się depilować, czy używać kremu wygładzającego zmarszczki? Tu znajdziesz odpowiedź.

Wiemy już, że pacjentka w okresie ciąży powinna zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe ukrwienie skóry i zachowanie jej elastyczności (więcej MPiP 9, 10/2012). Wiemy także, że podstawowe znaczenie w pielęgnacji skóry w ciąży ma głównie racjonalny i zbilansowany sposób odżywiania się (MPiP 9/2012). Innym czynnikiem wpływającym na kondycję skóry jest regularna aktywność fizyczna, o której więcej powiemy w kolejnym numerze. Jest to bowiem najlepszy sposób, by zapobiec nadmiernemu przyrostowi masy ciała, poza tym sprzyja prawidłowemu dotlenieniu organizmu. I jeszcze jedno – za stan skóry w ciąży odpowiada także właściwa pielęgnacja za pomocą kosmetyków i zabiegów kosmetycznych. Tym razem skupimy się na składnikach szkodliwych, a także przedstawimy zabiegi pielęgnacyjne zabronion i przeciwwskazane w okresie ciąży.


Wyzwania XXI wieku

Współczesna kobieta ciężarna jest bardzo obciążona – zarówno obowiązkami domowymi, jak i zawodowymi. Spędza wiele godzin w pracy w pozycji siedzącej przed komputerem, nie mogąc w ten sposób zapewnić sobie wystarczającej ilości odpoczynku w ciągu dnia. Zauważa przy tym, jak wiele zmian zachodzi w jej organizmie i próbuje sobie z nimi sama poradzić. Dlatego często zadaje pytania: Jak dbać o skórę w okresie ciąży? Jak ją pielęgnować? Czy można chodzić do kosmetyczki i korzystać z dobrodziejstw SPA? Jakich mogę używać kosmetyków?

W ofertach aptek i sklepów możemy znaleźć wiele suplementów diety przeznaczonych dla kobiety ciężarnej, które mają zapewnić odpowiednią dawkę witamin i mikroelementów, ale apteczne półki uginają się także od kremów, preparatów przeciw tworzeniu się rozstępów, mających zapewnić piękny wygląd skóry. Producenci zapewniają o braku szkodliwości tych preparatów, jednakże przy ich stosowaniu należy zachować ostrożność. Położna powinna więc znać podstawowe wskazania i przeciwwskazania pielęgnacyjne w okresie ciąży, a jeśli nie czuje się w tej kwestii kompetentna, powinna polecić pacjentce skontaktowanie się z dyplomowaną kosmetyczką lub kosmetologiem.

PAMIĘTAJ! W pierwszym trymestrze ciąży powinniśmy odradzić pacjentce wykonywanie wszelkich zabiegów kosmetycznych. Korzystne mogą być jedynie delikatne, relaksujące masaże kręgosłupa, głowy, obręczy barkowej i stóp. W drugim i trzecim trymestrze ciąży można wykonywać łagodne zabiegi wzmacniające skórę brzucha i piersi. Te zabiegi powinny być jednak wykonywane w profesjonalnych gabinetach kosmetycznych i SPA, których pracownicy mają przygotowanie do pracy z kobietą w ciąży.


Idealne kosmetyki

Kobiecie w ciąży powinniśmy polecić kosmetyki sprzedawane w aptece lub tylko pod warunkiem, że mają atest i wyraźną informację producenta, że mogą być stosowane w ciąży. Najlepsze są preparaty do skóry wrażliwej, atopowej czy hipoalergiczne. Wówczas nie tylko mamy pewność, że nie zawierają one szkodliwych substancji, które mogą mieć wpływ na rozwój płodu, lecz także chronimy pacjentkę przed alergiami i podrażnieniami, o które w ciąży bardzo łatwo. Ważne, by w czasie ciąży pacjentka nie eksperymentowała z nowymi preparatami. Powinna pamiętać, aby zawsze sprawdzać skład kosmetyków, które używa. Oto składniki kosmetyków, których kobieta w okresie ciąży powinna się wystrzegać. Przeciwwskazane jest używanie preparatów z zawartością:

  • retinolu, który przenika do warstw skóry właściwej i może być niebezpieczny dla płodu,
  • kwasów owocowych w wysokich stężeniach – głównie AHA i BHA, które na skórze ciężarnej kobiety mogą powodować podrażnienia, zaczerwienienia,
  • silnie działających olejków lotnych,
  • wyciągów z roślin pobudzających diurezę i spalanie tłuszczu,
  • konserwantów – pamiętajmy że im dłuższy czas przydatności do użycia, tym preparat ma ich więcej w swoim składzie.

PAMIĘTAJ! Kobieta w ciąży nie powinna używać serum i preparatów przeciwzmarszczkowych.


Pielęgnacja skóry twarzy

Wiemy już, że w okresie ciąży może zmienić się typ skóry, np. z suchej na tłustą. Skórę należy wówczas pielęgnować odpowiednio do zaistniałych zmian. Najczęściej jednak skóra jest przesuszona i najważniejsze jest, by stale ją nawilżać. Można stosować kosmetyki zawierające składniki kojące (takie jak woda termalna, alantoina).

PAMIĘTAJ! Kremy stosowane na dzień powinny zawierać filtr przeciwsłoneczny, a głównym zadaniem kremów na noc jest nawilżanie. Do makijażu należy używać kosmetyków hipoalergicznych.


Pielęgnacja okolic brzucha i całego ciała

Poza skórą twarzy najbardziej narażona na zmiany jest skóra brzucha, bioder, pośladków, ud i biustu. Ulega ona znacznemu rozciągnięciu, traci elastyczność, w wyniku czego może dojść do powstania rozstępów. Kobieta powinna dbać przede wszystkim o jej prawidłowe ukrwienie i nawilżenie. Pierwszym objawem nadmiernego przesuszenia skóry będzie jej szorstkość i świąd (należy zawsze wykluczyć świąd występujący w cholestazie wewnątrzwątrobowej). Wówczas należy używać żeli do mycia skóry wrażliwej. Podczas kąpieli można zastosować olejki lub oliwkę, która nie zawiera konserwantów, z dodatkiem np. oleju sezamowego, rzepakowego lub z dzikiej róży. Należy pamiętać, że oliwka nie zastępuje balsamów do ciała, które pacjentka powinna nakładać 2 razy dziennie, rano i wieczorem. Preparaty te także nie powinny zawierać konserwantów, perfum, alkoholu i substancji zapachowych. Mogą być wzbogacone witaminą E i/lub składnikami aktywnymi, którymi są kolagen i elastyna. Mogą także zawierać żeń-szeń oraz koenzym Q10, który ma działanie nawilżające i natłuszczające.

PAMIĘTAJ! Podczas nakładania kosmetyków kobieta nie powinna wykonywać zbyt intensywnych ruchów w okolicy brzucha, krem należy delikatnie wmasowywać w skórę. W ten sposób nie naciąga się jej zbytnio i zapobiega wystąpieniu przedwczesnych skurczów macicy.


Pielęgnacja biustu

Nie należy podrażniać (np. szorstką gąbką) ani intensywnie masować skóry piersi i brodawek, może to bowiem spowodować (w końcowych tygodniach ciąży) wzrost poziomu oksytocyny i prowadzić do wystąpienia przedwczesnej czynności skurczowej mięśnia macicy.

PAMIĘTAJ! Kremy lub balsamy przeznaczone do pielęgnacji biustu mogą być np. wzbogacone masłem shea, także mogą zawierać witaminę E lub składniki aktywne, takie jak kolagen i elastyna. Składniki te odpowiedzialne są za nawilżenie i ujędrnienie biustu.


Pielęgnacja stóp i podudzi

W domu pacjentka może samodzielnie wykonać masaż stóp i podudzi. To pomoże zmniejszyć uczucie zmęczenia stóp, w ten sposób zapobiegamy także powstawaniu obrzęków typowych dla okresu ciąży. Przed masażem stopy należy wymoczyć w letniej wodzie z solą morską (wskazane jest to ze względu na jej antybakteryjne działanie). Należy pamiętać, że łagodne olejki lotne (z lawendy, mandarynki i pomarańczy) możemy zastosować dopiero w II i III trymestrze ciąży.

PAMIĘTAJ! Masaż powinniśmy rozpocząć od delikatnego głaskania łuku podeszwy, a następnie lekko uciskać piętę i masować wszystkie palce. Głaszczemy wierzch stopy i posuwistymi ruchami przesuwamy obie ręce ku górze, w kierunku kolana, w ten sposób masując podudzie. Do masażu powinno używać się ciepłego oleju, np. z brzoskwini, komosy ryżowej, róży muszkatołowej czy Matłosza lub specjalnie do tego celu przeznaczonych gotowych oliwek do ciała.


ZABIEGI PIELĘGNACYJNE ZABRONIONE I PRZECIWWSKAZANE W CIĄŻY

Zabiegi zabronione:

  • elektrokoagulacja naczynek
  • elektrostymulacja
  • jonoforeza
  • zabiegi odmładzające:
  • zabiegi odchudzające i drenujące skórę
  • złuszczanie naskórka (eksfoliacja)

Zabiegi pielęgnacyjne przeciwwskazane:

  • depilacja woskiem
  • korzystanie z sauny (powoduje okresowy wzrost ciśnienia krwi, przyspieszenie czynności serca),
  • opalanie się na słońcu i w solarium (nasilają zmiany barwnikowe)

Zabiegi niepolecane:

  • farbowanie włosów
  • malowanie paznokci
  • wykonywanie makijażu permanentnego i tatuażu

Zabiegi te mogą powodować podrażnienia skóry oraz być źródłem infekcji.